ผงไหม


   ผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ จากภูมิปัญญาไทย
เส้นใยไหมได้นำมาใช้เป็นเครื่องนุ่งห่มมาช้านานแล้ว ในปัจจุบันที่หลายประเทศที่ผลิตเป็นผงไหมและ
นำไปทำผลิตภัณฑ์ อาทิ ญี่ปุ่นและจีน สำหรับประเทศไทย ได้มีการศึกษาโดยนำเอาวัสดุเหลือใช้จาก
ไหม เช่น เศษเส้นไหมที่เกิดขึ้นระหว่างการสาวไหมหรือรังไหมที่ตัดแล้ว มาวิจัยพัฒนาเป็นผงไหมตั้ง
แต่ปี 2540 แล้วนำไปแปรรูปแบบผลิตภัณฑ์ต่างๆใช้ในชีวิตประจำวัน
* ผงไหม
คือ โปรตีนที่ผลิตมาจากส่วนของใยไหม (ทั้งจากส่วนรังไหมและเส้นไหม) มี 2 ชนิดคือ ผงไหมจาก
กาวไหม เรียกว่า ผงไหมชิริชิน (Sericin) และผงไหมจากเส้นไหม เรียกว่า ผงไหมไฟโบรอิน (Fibroin)
* ประโยชน์ผงไหม
สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างกว้างขวาง ได้แก่
* ทำเครื่องสำอาง
* ทำอาหาร ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและเครื่องดื่ม
* ทำวัสดุการแพทย์และสมุนไพร
* การเกษตร เช่น ทำพลาสติกย่อยสลาย ผสมหัวอาหารสัตว์
* คุณสมบัติผงไหมพันธุ์ไทย
เนื่องจากในผงไหมพันธุ์ไทย มีกรดอะมิโน 16-18 ชนิด มีสารต้านอนุมูลอิสระ และมีสารที่ช่วยจำกัด
เชื้อจุลินทรีย์บางชนิดที่เป็นสาเหตุโรคผิวหนังมนุษย์ได้ ฉะนั้น จึงสามารถนำไปใช้ทำผลิตภัณฑ์เพื่อ
สุขภาพและบริโภคได้ด้วย จากผลการวิจัยมานานกว่า 7 ปี พบว่าผงไหมพันธุ์ไทย มีคุณสมบัติ ดังนี้
คุณสมบัติทั่วไปของผงไหมซิริซิน ไหมพันธุ์ไทยพื้นบ้าน
1. Loss on Drying (%) 2. Residual on Ignition (%) 3. pH Value 4. Total N (%) 5. Sodium, Aspartic, Glycine (%) 6. Heavy Metal
Pb (ppm.) As (ppm.) Hg (ppm) 7. No.of Aerobic Bacteria (cf/g) 5 max
4max
4.7 – 7-2
15.07
50 – 59
< 0.1
< 0.1
< 0.1
< 100
คุณสมบัติและหน้าที่สำคัญของกรดอะมิโนผงไหมที่มีต่อร่างกาย
ชนิดกรดอะมิโนในผงไหม หน้าที่และคุณสมบัติ
Glycine * ช่วยควบคุมระดับคอเลสเตอรอล
* ป้องกันและรักษาความดันโลหิตสูง
* ช่วยเสริมสร้างการทำงานของตับ
Alanine * เป็นแหล่งพลังงานสำคัญต่อเนื้อเยื่อ
กล้ามเนื้อ สมองและระบบประสาท
ส่วนกลาง
* ผลิต Antibodies ที่ช่วยให้ระบบภูมิคุ้ม
กันดีขึ้น
* ช่วยในกระบวนการทำงานของน้ำตาล
และกรดอินทรีย์
Serine * เป็นแหล่งในการสะสมน้ำตาล
Glucose ในตับและกล้ามเนื้อ จึงช่วย
ส่งเสริมระบบการทำงานของ Insulin
* เป็นการลดน้ำตาลในเลือดซึ่งช่วยใน
การเผาผลาญไขมันที่สะสมในร่างกาย
* ช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันแข็งแรงขึ้น
สังเคราะห์กรดไขมันล้อมรอบ Nerve
Fiber
Aspartic acid * ช่วยบรรเทาอาการบาดเจ็บและกำจัด
สารพิษอมโนเนียออกจากร่างกาย
* วิธีการผลิตผงไหมซิริซิน
1. กระตุ้นรังไหม/เส้นไหม ทำให้อ่อนตัวลงโดยแช่ในน้ำอุ่น หรือ ฉายรังสีแกมมา ที่ปริมาณ 100
-200 กิโลเกรย์
2. ต้มด้วยเครื่องนึ่งความดันไอน้ำ อุณหภูมิ 120 ซ. เป็นเวลา 4-10 นาที จะได้สารละลายซิริชิน
3. ทำให้เป็นผงไหมด้วยเครื่องพ่นผงลมร้อน
4. ทำให้ปลอดเชื้อจุลินทรีย์ผงไหมและสารละลายไหมด้วยรังสีแกมมา ที่ 10-12 กิโลเกรย์ ก่อน
นำไปใช้ทำผลิตภัณฑ์
   มูลค่าของผงไหม
ในประเทศไทยที่มีเศษผงไหมที่มิได้ใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่าปีละประมาณ 317 ตัน หากจำหน่ายเป็น
วัตถุดิบจะมีมูลค่าเพียง 41-95 ล้านบาท แต่ถ้านำมาผลิตเป็นผงไหมจำหน่ายจะมีมูลค่าไม่ต่ำกว่าปีละ
720-1,800 ล้านบาท หากนำไปทำผลิตภัณฑ์ต่างๆมูลค่าจะเพิ่มขึ้นอีก 5-10 เท่า

ที่มา: ศูนย์วิจัยหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติ ฯ อุดรธานี