โรคไหมและการป้องกันกำจัด


สาเหตุดารเกิด
1. เกิดจากสิ่งที่ไม่มีชีวิต เกิดจากสภาพแวดล้อม ที่มีอิทธิพลต่อการเจริญเติบโตของไหม เช่น อุณ
ภูมิ ความชื้น แสงสว่าง ความเป็นพิษอันเนื่องมาจากสารเคมี
2. เกิดจากสิ่งมีชีวิต เกิดจากเชื้อต่างๆ ที่เป็นสาเหตุของโรค เช่น เชื้อรา ไวรัส แบคทีเรีย โปรโต
ซัว เป็นต้น
เพบริน (ตัวหด) สาเหตุ: เชื้อโปรโตซัว
การติดต่อ : ทางปาก ทางไข่
ลักษณะอาการ : เจริญเติบโตไม่สม่ำเสมอ
* นอนช้ากว่าปกติ
* ลำตัวหดสั้น แคระแกร็น
การป้องกันกำจัด : รับไข่ไหมที่ปลอดภัยจากหน่วยงานราชการ และแหล่งผลิตที่เชื่อถือได้
แกรสเซอรี่ (ต้อตัวเหลือง) สาเหตุ: เชื้อไวรัส nuclear polyhedrosis virus (NPV)
การติดต่อ : ทางปาก ทางผิวหนังผ่านทางบาดแผล
ลักษณะอาการ : ผิวหนังมันวาว
* ลำตัวบวมแตกง่าย
* หนอนไหมไต่ออกนอกกระด้ง
การป้องกันกำจัด : อบโรงเลี้ยงไหมด้วยคลอรีน 0.6 เปอร์เซ็นต์
* เก็บหนอนไหมที่เป็นโรคทิ้งลงในภาชนะที่มีน้ำยาฆ่าเชื้อ แล้วโรยด้วยสารโรยตัวไหม หรือ
คลอรีนผง 3.5 เปอร์เซ็นต์ (คลอรีนผง 60 เปอร์เซ็นต์ 1 กิโลกรัม ผสมปูนขาว 17 กิโลกรัม)บน
ตัวหนอนไหมปกติ
* ในกรณีที่เกิดโรคระบาดนี้มาก ให้ฉีดพ่นสารละลายปูนขาว 1กก. ต่อน้ำ 100 ลิตร ปล่อยให้
แห้งแล้วจึงอบด้วยสารละลายฟอร์มาลีน 3 เปอร์เซ็นต์
แฟลคเซอรี่ (หัวส่อง) สาเหตุ: เชื้อแบคทีเรีย
การติดต่อ : ทางปาก
ลักษณะอาการ : สำรอกน้ำย่อยออกทางปาก
* ส่วนหัวมีลักษณะใส
* ลำตัวหดสั้นและนิ่ม เน่า และมีกลิ่นเหม็น
* มูลมีลักษณะเหลว
การป้องกันกำจัด : อบเลี้ยงไหมด้วยคลอรีน 0.6 เปอร์เซ็นต์
* เก็บหนอนไหมที่เป็นโรคทิ้งลงในภาชนะที่มีน้ำยาฆ่าเชื้อโรคแล้วโรยสารโรยตัวไหม หรือ
คลอรีนผง 3.5 เปอร์เซ็นต์บนตัวหนอนไหมปกติ
* ในกรณีที่เกิดโรคระบากนี้มาก ให้ฉีดพ่นสารละลายปูนขาว 1กก. ต่อน้ำ 100 ลิตร ปล่อยให้
แห้งแล้วจึงอบด้วยสารละลายฟอร์มาลีน 3 เปอร์เซ็นต์
แอสเปอร์จิลลัส (หูด) สาเหตุ: เชื้อราแอสเปอร์จิลลัส
การติดต่อ : ทางผิวหนัง
ลักษณะอาการ :
* พบจุดสีดำบนตัวหนอนไหม
* อวัยวะขับถ่ายยื่นออกมา
* ลอกคราบไม่หมด
* มีเส้นใยของราคลุมซากกหนอนไหม
การป้องกันกำจัด :
* อบโรงเลี้ยงไหมด้วยคลอรีน 0.6 เปอร์เซ็นต์
* เก็บหนอนไหมที่เป็นโรคทิ้งในภาชนะที่มีน้ำยาฆ่าเชื้อโรคแล้วโรยสารโรยตัวไหม หรือคลอ
รีนผง 3.5 เปอร์เซ็นต์บนตัวหนอนไหมปกติ
* ในกรณีที่เกิดโรคระบากนี้มาก ให้ฉีดพ่นสารละลายปูนขาว 1กก. ต่อน้ำ 100 ลิตร ปล่อยให้
แห้งแล้วจึงอบด้วยสารละลายฟอร์มาลีน 3 เปอร์เซ็นต์
* ถ่ายเทอากาศในโรงเลี้ยง
มัสคาดีน สาเหตุ : เชื้อรามัสคาดีน
การติดต่อ : ทางผิวหนัง
ลักษณะอาการ : กินอาหารน้อยลง
* ผิวหนังของหนอนไหมมีจุดสีดำ
* ซากแข็งคล้ายมัมมี่มีสีต่างๆตามชนิดของเชื้อราที่เข้าไปทำลาย
การป้องกันกำจัด : ฉีดพ่นโรงเลี้ยงไหมด้วยน้ำคลอรีน 0.6 เปอร์เซ็นต์
* เก็บหนอนไหมที่เป็นโรคทิ้งในภาชนะที่มีน้ำยาฆ่าเชื้อโรคแล้วโรยสารโรยตัวไหม หรือคลอ
รีนผง 3.5 เปอร์เซ็นต์บนตัวหนอนไหมปกติ
* ในกรณีที่เกิดโรคระบากนี้มาก ให้ฉีดพ่นสารละลายปูนขาว 1กก. ต่อน้ำ 100 ลิตร ปล่อยให้
แห้งแล้วจึงอบด้วยสารละลายฟอร์มาลีน 3 เปอร์เซ็นต์
ศัตรูไหมอื่นๆ
ศัตรูไหมที่สำคัญได้แก่ มด แมลงวันลาย จิ้งจก ตุ๊กแก หนู นก ฯลฯ ซึ่งจะเข้าทำลายหนอนไหมได้
ทุกระยะตั้งแต่วัยอ่อนถึงทำรัง เกษตรกรจึงควรระมัดระวังเอาใจใส่ป้องกันไม่ให้ศัตรูไหมเข้าไป
ทำลายหนอนไหมในโรงเลี้ยง

ที่มา: ศูนย์วิจัยหม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติ ฯ อุดรธานี